متا تایتل: بازی برای تقویت تمرکز و خلاقیت کودکان | پیشرو پلاس
متا دیسکریپشن: با چند بازی ساده و کم وسیله، توجه و خلاقیت کودک ۳ تا ۶ ساله را در خانه تمرین کنید؛ همراه با روش اجرا و نکته‌های انتخاب بازی.
بازی‌هایی مثل چراغ قرمز، به خاطر سپردن چند وسیله، قصه‌سازی و ساختن با مکعب‌ها فرصتی فراهم می‌کنند تا کودک هم روی یک کار بماند و هم راه‌حل‌ها و داستان‌های تازه بسازد.
برای کودکان ۳ تا ۶ سال، بازی باید ساده، کوتاه و متناسب با علاقه و توان همان کودک باشد؛ هدف، تمرین کردن است، نه سنجیدن یا مقایسه کردن او.
در ادامه چند بازی کم وسیله را می‌بینید که می‌توانید در خانه یا محیط آموزشی اجرا کنید و با کمی تغییر، برای سن و حال و هوای کودک مناسب‌ترشان کنید.
کدام بازی ها تمرکز و خلاقیت کودک را با هم تقویت می کنند؟
برای اینکه سریع بازی مناسب را پیدا کنید، مهارت مورد تمرین و شیوه شروع هر بازی را کنار هم ببینید:
|
انواع بازی‌ها |
مهارت مورد تمرین |
روش شروع |
|---|---|---|
|
چراغ قرمز، چراغ سبز |
توجه به نشانه و خودمهاری |
حرکت با «سبز»، ایستادن با «قرمز» |
|
چه چیزی عوض شد؟ |
دقت دیداری و یادآوری |
نگاه به چند وسیله و پیدا کردن تغییر |
|
قصه با سه چیز |
تخیل، واژه‌سازی و دنبال کردن روایت |
ساختن داستان با سه وسیله آشنا |
|
ساختن یک راه تازه |
برنامه ریزی و حل مسئله |
ساختن پل یا خانه با مکعب‌ها |
|
الگو را ادامه بده |
تمرکز و شناخت ترتیب |
چیدن دنباله‌ای ساده از رنگ‌ها یا شکل‌ها |
این بازی‌ها قرار نیست که نتیجه یکسانی برای همه کودکان داشته باشند. اگر کودک خسته شد یا علاقه‌اش را از دست داد، بازی را تمام کرده و در زمان دیگری با یک تغییر کوچک دوباره امتحان کنید.
امضای محتوایی: یک راه برای پیوند بازی و یادگیری این است که گاهی جای راهبر و پیرو عوض شود؛ به این معنا که کودک قانون یا داستان را بسازد و بزرگسال با پرسش‌های کوتاه همراهی کند.
چطور بازی را با سن و علاقه کودک هماهنگ کنیم؟
سن فقط یک راهنمای کلی است و توانایی و علاقه کودکان هم‌سن هم یکسان نیست. برای انتخاب بازی، این سه نکته را در نظر بگیرید:
-
برای ۳ تا ۴ سال: دستور یک مرحله‌ای، زمان کوتاه و وسایل درشت و آشنا انتخاب کنید.
-
برای ۵ تا ۶ سال: کودک را به ساختن قانون تازه، توضیح دادن راه‌حل یا ترکیب چند ایده دعوت کنید.
-
برای هر سنی: اگر بازی آسان یا دشوار شد، تعداد مرحله‌ها را کم یا زیاد کنید و از کودک بخواهید خودش یک تغییر پیشنهاد دهد.
اگر حواس کودک زود از بازی پرت می‌شود، محیط را خلوت‌تر کنید و وسایل اضافی را کنار بگذارید. حواس پرتی به تنهایی نشانه تشخیص خاصی نیست.
امضای محتوایی: گاهی بهترین بخش بازی، خودِ وسیله نیست؛ فرصتی است که کودک برای تغییر دادن قاعده دارد. اگر از یک بازی ساده (مثل الگوچینی) بپرسید که «حالا نوبت توست؛ چه الگویی بسازیم؟»، کودک از دنبال کردن نمونه به ساختن ایده خودش می‌رسد.
چطور بازی را به تمرین تبدیل کنیم، نه آزمون؟
نحوه همراهی بزرگسال می‌تواند تجربه بازی را دلپذیرتر کند؛ این کارها کمک می‌کنند تا کودک فرصت آزمودن و ساختن ایده‌های خودش را داشته باشد:
-
به جای گفتن «اشتباه شد»، بپرسید: «راه دیگری هم به ذهنت می‌رسد؟»
-
برای سرعت یا نتیجه جایزه نگذارید؛ تلاش و ایده کودک را ببینید.
-
بازی را وقتی هنوز برای کودک خوشایند است تمام کنید.
-
از وسایل متناسب با سن استفاده کنید و هنگام بازی با قطعه‌ها، کنار کودک بمانید.
نکته مهم: در بازی‌های قاعده مند، می‌توانید ابتدا خودتان نمونه‌ای نشان دهید. سپس فرصت انتخاب یا تغییر قانون را به کودک بدهید. این همراهی، بازی را از یک دستور یکطرفه به تجربه‌ای مشترک تبدیل می‌کند.
برای اینکه دلیل پیشنهاد بازی روشن باشد؛ مرکز رشد کودک دانشگاه هاروارد بازی متناسب با سن را فرصتی برای تمرین توجه، حافظه کاری و خودمهاری می‌داند.
https://developingchild.harvard.edu/resources/handouts-tools/brainbuildingthroughplay/
پیشرو پلاس و بازی در برنامه‌های کودکان
والدینی که می‌خواهند کودک در کنار بازی، فرصت تجربه فعالیت‌های گوناگون را هم داشته باشد، معمولا به دنبال برنامه‌ای متناسب با سن و علاقه او هستند.
پیوند میان بازی و یادگیری زمانی برای کودک ملموس‌تر می‌شود که فرصت ساختن، حرکت کردن، پرسیدن و همکاری با دیگران را داشته باشد.
مهدکودک پیشرو پلاس [ صفحه کلاس‌های فوق برنامه برای کودکان پیش دبستانی] از زمینه‌های فعالیت کودکان (از جمله هنر و خلاقیت، موسیقی، حرکت و ورزش، علوم و بازی‌های فکری) را در مجموعه خود دنبال می‌کند.
خانواده‌ها می‌توانند این اطلاعات را در کنار نیاز و علاقه کودک بررسی کنند و برای آگاهی از برنامه‌های در دسترس، جزئیات روز سایت را ببینند.
در نهایت بازی را با علاقه کودک پیش ببرید
بازی‌های چراغ قرمز و سبز، یادآوری وسایل، قصه‌سازی، ساخت و ساز و ادامه دادن الگو می‌توانند فرصتی برای تمرین توجه، خودمهاری، تخیل و حل مسئله فراهم کنند.
بازی را با دستور ساده آغاز کنید، به کودک فرصت انتخاب بدهید و دشواری آن را بر پایه واکنش خودش تغییر دهید؛ هیچ بازی به تنهایی تضمین کننده افزایش تمرکز نیست.
برای دیدن نمونه‌های فعالیت پیش دبستانی و سنجیدن اینکه کدام زمینه با علاقه کودک شما جورتر است، [فهرست کلاس‌های فوق برنامه پیشرو پلاس] را بررسی کنید.
سوالات درباره بازی برای تمرکز و خلاقیت کودکان
-
کدام بازی برای تقویت تمرکز کودک ۳ ساله مناسب است؟
بازی‌های کوتاه با یک دستور ساده (مثل: چراغ قرمز و سبز یا پیدا کردن یک وسیله آشنا) نقطه شروع مناسبی هستند. وسایل درشت و بی خطر به کار ببرید و واکنش کودک را معیار ادامه قرار دهید. -
برای تقویت خلاقیت کودک چه بازی هایی در خانه انجام دهیم؟
قصه‌سازی با وسایل روزمره، نقاشی آزاد و ساختن شکل‌های تازه با مکعب‌ها به کودک فرصت می‌دهد تا ایده‌های خودش را امتحان کند. -
بازی تمرکزی را چه مدت ادامه دهیم؟
زمان ثابتی برای همه کودکان وجود ندارد. بازی را با علاقه کودک هماهنگ کنید. با دیدن خستگی، بی حوصلگی یا دلزدگی به آن پایان دهید. -
آیا بازی های موبایلی برای تمرکز کودک کافی اند؟
بازی دیجیتال می‌تواند یکی از سرگرمی‌ها باشد؛ اما جای گفتگو، حرکت، بازی با وسایل و همراهی بزرگسال را نمی‌گیرد. زمان و محتوای آن را با سن کودک هماهنگ کنید.
این مطلب با هدف ارائه ایده‌های ساده و قابل اجرا برای همراهی خانواده‌ها با تمرین توجه و خلاقیت کودکان آماده شده است؛ بر پایه راهنمای بازی و رشد کودک توسط پیشرو پلاس تهیه شده است.