” چیکار کنم که فرزندم بتونه راحت کلمات رو ادا کنه؟”، “برای تقویت فن بیان باید فرزندم رو چه کلاسی ببرم؟”، “کتاب یا فیلم آموزشی برای تقویت فن بیان کودک هست؟ ” و …
اینها همه سوالات پر چالشی هستند که ذهن اکثر والدین با فرزندانی که دچار مشکل فن بیان هستند، به خود درگیر میکند. خیلی از کودکان در ادای صحیح کلمات با مشکل رو به رو هستند و نمیتوانند به درستی کلمه را بیان کنند. به همین دلیل است که بسیاری از والدین به دنبال راهکارهای تقویت فن بیان میروند. در ادامه این مقاله همراه ما باشید تا با ۴ روش ساده برای آسانتر کردن حرف زدن کودکان + ۹ کتاب موثر در تقویت فن بیان آشنا شوید.
چک لیست خلاصه برای تقویت فن بیان کودکان در خانه
- هر روز ۵ دقیقه با کودکتان بلند یک متن ساده، شعر یا موسیقی مورد علاقهاش را بخوانید
- بازخورد مثبت به حرف زدن و تلاشش بدهید، نه تذکر مکرر!
- اجازه دهید کودکتان خودش جملاتش را کامل کند
- بازی “من پادشاه / ملکه هستم” را با او تمرین کنید
- کلمات جدید در قالب شعر به او یاد بدهید
میخواهید بدانید بهترین سن برای مهدکودک رفتن کودکان با فن بیان ضعیف چه زمانی است؟ با ما تماس بگیرید تا به شما بگوییم.
ویدئو برای تقویت فن بیان کودکان
چطور کاری کنیم فرزندمان راحت صحبت کند؟ (با ۴ روش ساده!)
علاوه بر نکات گفته شده در متن فوق موادرد دیگری نیز برای تقویت فن بیان کودکان وجود دارد که در ادامه به برخی از این تکنیک های موثر اشاره میکنیم:
1. بازی اشیا و اجزا
یکی از مهم ترین ارکان در تقویت مهارت فن بیان، تصور ذهنی است؛ بر همین مبنی بسیاری از بازیها، خصوصاً بازی های اشیاء و اجزاء بر پایه تصور و تجسم طراحی شدهاند. به این صورت که در این بازی هر یک از شرکت کنندگان خود را به جای یک شی یا یک جزء تصور میکند و از زبان او شروع به حرف زدن میکنند، مانند:
- دست یک عروسک
- صحبت کردن به جای یک گل
- چرخ ماشین اسباب بازی یا هر وسیله دیگری که کودک ارتباط بیشتری با آن برقرار میکند
بازیهای خلاقانه و کاردستی مانند کاردستی با کاغذ سفید و قیچی، کاردستی با چوب بستنی و کاردستی با پارچه به کودکان کمک میکنند تا مهارت تصویر سازی ذهنی و بیان کلمات را تقویت کنند.
2. من پادشاه یا ملکه هستم
اصلی ترین هدف این بازی، ترغیب کودکان به صحبت کردن درباره آنچه که در ذهنشان میگذرد است. در این بازی کودکان به نوبت خود را به عنوان یک پادشاه یا یک ملکه تصور میکنند و در این مقام خواسته یا آرزو خود را به عنوان فرمان اعلام میکنند. علاوه بر بازی پادشاه و ملکه، یکی از راهکارهای موثر شرکت کردن در کلاس بازی و موسیقی کودکان شرق تهران برای تقویت فن بیان و نحوه سخن گفتن در بچه ها میباشد.
3. در صحبت کردن به کودک کمک نکنید
بسیاری از والدین در مواقعی که فرزندشان کلمه ای را اشتباه تلفظ میکند، از سر دلسوزی، آموزش و … سعی بر تصحیح آن دارند که این کار، نه تنها کمکی به کودک نمیکند بلکه تاثیرات منفی را نیز برای او به همراه دارد. بنابراین توصیه میشود در مواقعی که فرزندتان در حال صحبت کردن است، یک شنونده فعال باشید و با تغییر حالات چهره و تکان دادن سر به او نشان دهید که صحبت های او برای شما ارزشمند است.
البته باید این نکته را به یاد داشته باشید در مواقعی که فرزند شما نمیتواند کلمات را درست بیان کند از گوشزد کردن دائم آن پرهیز کنید تا او مجبور نشود جمله را دوباره از اول برای شما بازگو کند.
4. با کودک بلند خوانی انجام دهید
یکی دیگر از بهترین راهکارها برای تقویت فن بیان کودک، به کار بردن تمرین بلندخوانی شعر، داستان و قصههاست، البته نه با صدای گوش خراش و بلند. آواز خواندن روزانه همراه با فرزندتان یا شرکت در کلاس موسیقی کودکان میتواند دایره واژگان و فن بیان او را تقویت کند. در صورتی که فرزندتان خواندن بلد است، کتاب خوانی را تبدیل به یک بازی کنید و در این روند همراه او باشید. اگر هم هنوز قادر به خواندن متون نیست میتوانید با خواندن یک شعر از حفظ یا همراهی کردن با خواننده ای که صدایش از تلویزیون پخش میشود، کودک را به تلفظ صحیح کلمات ترغیب کنید.
۴ اصل مهم در فن بیان کودکان
به طور کلی ۴ اصل مهم در فن بیان کودکان وجود دارد. برای اینکه کودکان بتوانند به بهترین نحو نکات مهم و لازم را در زمینه تقویت بیان آموزش ببینند، به یک استاد ماهر و تمرینات مستمر نیاز دارند. این ۴ تکنیک عبارتند از:
1. غلبه بر خجالتی بودن
یکی از دلایلی که باعث میشود کودکان آنچه را که در ذهن خود دارند در حضور جمع بیان نکنند، خجالتی بودن آنهاست. به همین منظور اگر میخواهید فرزندتان به راحتی و بدون خجالت زدگی به صحبت کردن در حضور افراد دیگر بپردازد، نکات تقویت فن بیان زیر را مد نظر داشته باشید:
- اجازه اظهار نظر دادن به کودکان
برخی از والدین به دلیل اینکه سن فرزندشان کم است، به آنها اجازه صحبت کردن در مورد موضوعی را نمیدهند و همین مسئله موجب سرکوب کودک میشود.
کودکانی که اجازه اظهار نظر ندارند در بیرون از محیط خانه نیز ترس صحبت کردن و اظهار نظر درباره موضوعی را دارند تا مبادا از سوی والدین سرزنش شوند؛ بنابراین ترجیح میدهند در حضور جمع سکوت کنند. این موضوع باعث میشود کودک نتواند حرفش را بزند یا آنچه که باب میلش نیست را رد کند.
- حضور کودک در اجتماع
معمولاً کودکانی که فعالیت بیشتری در اجتماع دارند بهتر میتوانند نسبت به همسن و سالان خود صحبت کنند و این به دلیل تعامل مداوم آنها با سایر افراد است. حضور در گروه همسالان این فرصت را به کودکان میدهد تا بتوانند با افراد دیگری به جز والدین خود در حال صحبت باشند. ارتباط با سایر افراد علاوه بر اینکه موجب افزایش اعتماد به نفس در کودکان میشود، به دلیل صحبت کردن و تقلید از دیگران به آنها کمک میکند تا به راحتی صحبت کنند و کلمات را به شیوه صحیح ادا کنند.
برای این منظور قرار دادن کودکان در محیط هایی مانند مهد کودک، خانه بازی، کلاس های هنری، کلاس های ورزشی و … میتواند در تقویت فن بیان کودک بسیار موثر واقع شود.
بهترین خانه بازی کودک در شرق تهران
2. گسترش دایره واژگان
یکی از تکنیک هایی که موجب تقویت فن بیان کودکان میشود گسترش دایره لغات است. بسیاری از کودکان، خصوصاً خردسالانی که در سال های اول زندگی خود هستند به دلیل محدود بودن دایره لغاتشان نمیتوانند به طور کامل خواسته خود را بیان کنند و به جملات کوتاه و چند کلمه ای که گاها بی معناست اکتفا میکنند. گاهی اوقات سرزنش های خانواده، مورد تمسخر قرار گرفتن کودک، بی توجهی به آنها و … نه تنها کمکی به بهتر شدن کودک نمیکند، بلکه موجب خجالت و سرخوردگی آنها میشود و دیگر تمایلی برای صحبت کردن با دیگران ندارند.
برای گسترش دایره لغات کودکان بهتر است در روز، زمان بیشتری را برای صحبت کردن با آنها صرف کنید. همچنین کتاب خوانی، آواز خواندن، جمله سازی، و … میتواند راهکار خوبی برای افزایش دایره لغات کودکان باشد.
3. استفاده کردن از تلفظ صحیح کلمات
بسیاری از کودکان با وجود اینکه فن بیان قوی دارند اما با این حال در ادا صحیح کلمات با مشکل رو به رو هستند. این موضوع حتی ممکن است به دلیل تشویق بزرگسالان به نوع صحبت کردن کودک باشد؛ برای مثال کودک ۵ ساله ای را تصور کنید که به جای استفاده از کلمه “بیرون” از کلمه “دَدَ” یا به جای استفاده از کلمه “آماده” از کلمه “آدامه” استفاده میکند و مورد توجه و تشویق والدین یا سایر افراد قرار میگیرد.
حمایت و تشویق بزرگترها در خصوصِ این قضیه باعث تقویت و شکل گیری گفتار کودک شده و در نهایت ممکن است تا بزرگسالی استفاده از این کلمه را ادامه دهد و از شکل صحیح آن استفاده نکند. البته این تنها یکی از مواردی است که موجب تلفظ نادرست کلمات در کودکان میشود و به طبع، موارد دیگری نیز در این زمینه تاثیرات خود را میگذارد. اما راه حل آن چیست؟
شما برای آموزش شکل صحیح کلمات به کودک، میتوانید از برخی از تکنیک ها در این راستا استفاده کنید از جمله:
- داستان سازی و داستان سرایی
- جمله سازی و پیدا کردن کلمه گمشده
- آموزش کلمات با استفاده از کارت واژگان
4. استفاده از زبان بدن
یکی از موثرترین عواملی که موجب تقویت فن بیان بهتر کودکان میشود استفاده صحیح از زبان بدن است. بنابراین تسلط در این زمینه میتواند کمک بزرگی به فن بیان بهتر کودکان کند. برای مثال زمانی که کودک مهارت استفاده صحیح از زبان بدن را میآموزد میداند که در مواقع صحبت کردن نباید مدام تکان بخورد و بیشتر باید بر روی صحبت و حرکات بدن متمرکز باشد.
والدین بهترین الگو های کودک هستند بنابراین میتوانند برای آموزش این مهارت، بیشتر بر روی اعمال و رفتارشان دقت کنند. همچنین توصیه ای که برای والدین، در آموزش زبان بدن به کودکان داریم این است که:
- به خاطر داشته باشید برای رسیدن به یک هدف بزرگ باید در ابتدا آن را به اهداف و گام های کوچک تر تقسیم کنیم
- سعی کنید برای صحبت کردن با فرزندتان وقت بیشتری برای او صرف کنید
- از کتاب هایی که در این زمینه نوشته شدهاند کمک بگیرید
- مانند یک بزرگسال با او صحبت کنید
- دائما اشتباهات او را گوش زد نکنید
برای تقویت فن بیان فرزندان خود، شرکت در کلاس مهارت های زندگی توسط روانشناسان کودک توصیه میشود.
شرکت در کلاس مهارت های زندگی برای کودکان و آشنایی با شرایط ثبت نام و هزینه ها
آيا لازم است کودک را به کلاس فن بیان ببریم؟
در بیشتر موارد خیر. تمرینهای خانگی، بازی و تعامل اجتماعی کافی است. کلاس زمانی توصیه میشود که مشکل شدید یا مداوم باشد.
نقش مهد کودک خوب در تقویت فن بیان کودکان
مهدکودک به عنوان یک محیط آموزشی و سرگرمی برای کودکان، نقش مهمی در تقویت فن بیان آنها دارد. در مهدکودک کودکان با همکاری و تعامل با هم و همچنین با معلمان و سایر کارکنان، مهارتهای زبانی و ارتباطی خود را تقویت میکنند.
از جمله فعالیتهایی که در مهدکودک برای تقویت فن بیان کودکان انجام میشود، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بازیهای گفتاری: در مهدکودک بازیهایی که بر پایه گفتار و تعامل کودکان ساخته شدهاند، به آنها کمک میکنند تا مهارتهای بیان خود را تقویت کنند. مثلاً بازیهایی که برای تشویق کودکان به گفتگوی بیشتر با دیگران طراحی شدهاند، میتوانند بهبود فن بیان آنها را تسریع کنند.
- مطالعه کتاب: مهدکودک معمولاً شامل کتابخانهای از کتابهای کودکانه است که به آنها اجازه میدهد تا با دنیای زبانی و ادبی که برای همسنهای خود طراحی شده است، آشنا شوند. مطالعه کتابهای کودکانه، به کودکان کمک میکند تا با واژگان و اصطلاحات جدید آشنا شوند و فن بیان خود را بهبود بخشند.
- بازی با کلمات و جملات: بازیهایی که بر پایه ترکیب کلمات و جملات ساخته شدهاند، به کودکان کمک میکنند تا مهارتهای بیان خود را تقویت کنند. مثلاً بازیهایی که برای تشویق کودکان به توصیف اشیا و حیوانات طراحی شدهاند، میتوانند بهبود فن بیان آنها را تسریع کنند.
- نمایشهای تئاتر: نمایشهای تئاتری که برای کودکان تهیه شدهاند، به آنها اجازه میدهد تا با واژگان و اصطلاحات جدید آشنا شوند و با تماشای نمایشها، بهبود فن بیان خود را تسریع کنند. همچنین، بازیهای نقشآفرینی و تمثیلی نیز میتوانند به کودکان کمک کنند تا مهارتهای بیان خود را تقویت کنند.
مزایای ثبت نام در بهترین مهد کودک شرق تهران چیست؟
کتاب و فیلم آموزشی برای تقویت فن بیان کافی است؟
خیر. کتاب و فیلم فقط ابزار کمکی هستند. آنچه بیشترین تاثیر را دارد، تمرین فعال و صحبت کردن واقعی کودک است. اما کتاب و فیلم هم تاثیر بسزایی دارد.
معرفی ۹ کتاب خوب برای تقویت بیان کودکان
در آخر این مقاله قصد داریم برای کمک بیشتر به یادگیری مهارت فن بیان چند کتابی که در این زمینه نوشته شده است را معرفی کنیم:
| نام نویسنده | نام کتاب |
| ندا سعادتی راد | کتاب مهارت های فن بیان کودک و نوجوان |
| مهناز دریایی | اعتماد به نفس و فن بیان کودکان |
| منیژه عابدی درچه | بازی های آموزشی برای پرورش هوش زبانی کلامی کودکان (۴ تا ۶ سال) |
| منیژه عابدی درچه | بازی های آموزشی برای پرورش هوش زبانی کلامی کودکان (۷ تا ۱۲ سال) |
| دیل کارنگی | آیین سخنرانی |
| مجتبی مصطفایی | فن بیان کودکان |
| استفان ای. لوکاس | هنر سخنرانی |
| ادل فبر و الین مازلیس | چگونه با کودکان صحبت کنیم تا گوش کنند و چگونه گوش دهیم تا کودکان صحبت کنند |
| برایان تریسی | قدرت بیان |
آیا کمک کردن به کودک برای کامل کردن جمله کار درستی است؟
خیر. این کار اعتماد به نفس کلامی کودک را تضعیف میکند. اجازه دهید خودش جمله اش را تمام کند.
آواز خواندن کودکان چه مزایایی دارد؟
همانطور که در متن فوق به آن اشاره کردیم یکی از بهترین روش هایی که منجر به تقویت فن بیان در کودکان میشود، آواز خواندن با آنها است. به طور کلی زمانی که کودکان در معرض موسیقی و آواز خواندن قرار میگیرند میتوانند به طرز قابل توجهی مهارت های کلامی خود را تقویت کنند. آنها با تکرار و ریتم و قافیه اشعار متفاوتی را حفظ کرده و از این رو، فن بیان در کودکان تقویت پیدا میکند.
با این حال آواز خوانی برای کودکان بسیار ارزشمند است و مزیت های زیر را به دنبال دارد:
- تقلید آواز خواندن
- تشویق کودکان به ابراز خود
- تسهیل گفتار روان در کودکان
- تمرین عضلات صورت، زبان و لب ها
- آموزش داستان سرایی، دستور زبان و واژگان
- تشویق کودکان به گوش دادن و فکر کردن در حین صحبت کردن
بهترین تمرین روزانه برای تقویت فن بیان کودک چیست؟
بلندخوانی روزانه ۵ تا ۱۰ دقیقه شعر یا داستان مورد علاقه کودک، موثرترین تمرین است.
سخن پایانی برای تقویت فن بیان بچه ها
در این مقاله روش هایی که به تقویت فن بیان در کودکان کمک میکند، اشاره کردیم. راهکارهای ساده ای برای بهبود و ارتقای این مهارت وجود دارد که اگر بخواهیم به صورت خلاصه آنها را نام ببریم موارد زیر را شامل میشود:
- آموزش به کودک برای تلفظ صحیح واژگان
- کمک به کودک برای غلبه بر خجالتی بودن
- استفاده از زبان بدن به شیوه صحیح در حین صحبت کردن
- افزایش دایره واژگان کودک با صحبت کردن با او، آواز خوانی، داستان سرایی و …
علاوه بر موارد فوق حضور کودک در مهدکودکهای لاکچری تهران مانند مهد و خانه کودک پیشروپلاس، سبب میشود تا قدرت فن بیان و صحبت کردن در کودکان شما بهبود یابد و مهارت حرف زدن در فرزندتان رشد و توسعه پیدا کند.
سوالات متداول شما درباره فن بیان کودکان و راهکارهای تقویت آن
با انجام فعالیت های ساده مانند داستان سرایی، آواز خوانی، بازی اشیاء و اجزا و همینطور صحبت کردن با فرزندتان میتوانید در خانه، فن بیان را به کودک آموزش دهید.
شرکت در کلاس فن بیان به کودکان کمک میکند تا مهارت های ارتباطی خود را تقویت کنند و بتوانند با اعتماد به نفس بالاتری احساسات و افکارشان را بیان کنند. علاوه بر این شرکت در کلاس های آموزش فن بیان به کودکان کمک میکند تا در کارهای گروهی بهتر عمل کنند و موفق شوند.
14 دیدگاه
پسرم خیلی کمحرفه و تو جمع خجالت میکشه حرف بزنه. به نظرتون اول باید ببرمش کلاس فن بیان یا گفتاردرمانی لازمه؟ چون مطمئن نیستم مشکلش از خجالتی بودن باشه یا تلفظ اشتباه.
سلام نرگس عزیز.
کاملاً قابل درکه که برای تشخیص دقیق سردرگم باشین. معمولاً اگر کودک بیشتر مشکلش خجالتی بودن و اعتماد به نفس پایین باشه، کلاسهای فن بیان و بازیهای گروهی میتونن خیلی کمککننده باشن. اما اگر مشکلش تلفظ کلمات یا گفتار باشه، بهتره اول یک جلسه با گفتار درمانگر مشورت کنید تا نیاز دقیقش مشخص بشه. بعد میتونید ترکیبی از کلاس فن بیان و تمرینات گفتار درمانی داشته باشین تا هم اعتماد به نفسش بالا بره و هم کلمات رو درست ادا کنه.
کلاس خاصی در پیشرو پلاس برای تقویت فن بیان بچهها وجود داره؟ چون دخترم خیلی علاقه به تئاتر و شعر خوندن داره ولی هنوز درست تلفظ نمیکنه.
بله. کلاسهای نمایش خلاق و شاهنامه خوانی را داریم که میتوانند. جهت کسب اطلاعات بیشتر با تلفن 09107588197 در واتساپ پیام ارسال کنین. 🤞
ایده بازی “من پادشاه هستم” خیلی جالبه ولی پسر من بعد از چند دقیقه حوصلهاش سر میره. کاش چند بازی کوتاهتر و هیجانیتر هم معرفی میکردید.
کاملاً حق با شماست! بازی “من پادشاه هستم” برای برخی بچهها ممکنه طولانی باشه و حوصلهشون سر بره. برای هیجان و کوتاهتر کردن فعالیت، میتونید بازیهای سریع مثل «توصیف اشیا با کلمات کوتاه»، «می میک کردن حیوانات» یا «جمله سازی با کارت واژگان» رو امتحان کنید. این بازیها هم مهارت فن بیان رو تقویت میکنن و هم سرگرم کننده و کوتاه هستن.
از چه سنی باید نگران فن بیان کودک باشیم؟
سلام مینوی عزیز. تا حدود ۳ سالگی تفاوت در سرعت حرف زدن طبیعی است. اگر بعد از ۴ سالگی کودک هنوز کلمات را نامفهوم ادا میکنه یا جمله سازی ضعیفی داره، بهتر است آموزش هدفمند شروع بشه.
موبایل و تبلت روی فن بیان کودک تاثیر منفی دارد؟
بله محمد عزیز. استفاده زیاد از صفحه نمایش موبایل یا تبلت و حتی کامپیوتر باعث کاهش تعامل کلامی و تاخیر در گفتار میشود.
میخوام بدونم وقتی کودکم تازه شروع به حرف زدن کرده، بهتره از روش «من پادشاه/ملکه هستم» روزی چند دقیقه استفاده کنم یا کلا یک بار تمرین در روز کافی هست؟
سلام. برای کودکی که تازه شروع به حرف زدن کرده، بهتره این تمرین کوتاه و منظم باشه؛ مثلاً روزانه ۵ تا ۱۰ دقیقه، اما میتونی در چند نوبت کوتاه تقسیمش کنی تا کودک خسته نشه و حس بازی و سرگرمی حفظ بشه. ✌
خیلی مفید بود. مخصوصاً بخش بازی اشیا و اجزاء، خودم تو کلاسم امتحان کردم و دیدم بچهها خیلی راحتتر جملات رو کامل میکنن.
سلام امین عزیز خوشحالیم که این مقاله از پیشرو پلاس براتون مفید بوده و تونسته به تقویت گفتار بچه شما کمک کنه. ☺